Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Wizualizacja wyborów do Sejmu RP i Senatu RP
LGD
Dziennik Ustaw
Monitor Polski
e-dziennik
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
Historia
 

W czasach pierwszych Piastów teren gminy leżał w dzielnicy sandomierskiej. Dzielnica podzielona była na kasztelanie, którymi zarządzali komesi (kasztelani). Komesi odpowiedzialni byli za administrację, sądownictwo i sprawy wojskowe. Gmina Tuczępy leżała w kasztelani wiślickiej. W latach 1166-1173 istniało samodzielne księstwo wiślickie pod władzą księcia Kazimierza Sprawiedliwego. Po tym jak książe Kazimierz został księciem krakowskim i sandomierskim kasztelania wiślicka weszła na stałe w skład księstwa sandomierskiego, późniejszego województwa. Związek z tym regionem trwał do 1795 roku.

W czasach ostatnich Piastów w XIV wieku wprowadzono duże zmiany w administracji i sądownictwie w Polsce. W dawnych kasztelaniach utworzono sądy ziemskie i w związku z tym podzielono kraj na okręgi sądowe – powiaty. Powstał też nowy urząd królewski zarządzający dobrami królewskimi i sprawujący sądownictwo kryminalne, był to starosta. Urząd starosty obejmował od jednego do kilku powiatów. Gmina Tuczępy znalazła się w powiecie wiślickim natomiast starosta urzędował w Stopnicy. W XV wieku wyodrębniono na krótki okres (do połowy XVI w.) powiat szydłowski, w którym w tym czasie znajdowały się parafie składające się na obecną gminę. W XV wieku dawne dzielnice (ziemie) zostały przemianowane na województwa na czele z wojewodą. W tamtych czasach najmniejszą jednostką podziału terytorialnego kraju były parafie. Teren gminy leżał w granicach trzech parafii. Były to: parafia Tuczepy ( Sieczków, Tuczępy, Grzymała,Wirzbica, Góra, Nieciesłąwice, Jarosławice, Niziny, Wierzbica, Dobrów ), parafia Kargów (Kargów i Brzozówka) i parafia Koniemłoty (Rzędów).Ten podział utrzymał się do końca I RP.
Należy napisać o stosunkach religijnych na terenie obecnej gminy. Teren gminy jak i cały region był przodującym w kraju regionem protestanckim. Część kościołów katolickich zamieniono na zbory, budowano też nowe zbory (Grzymała) a większość szlachty przyjęła w XVI wieku kalwinizm. W końcu XVI wieku istniały w tym terenie dwie parafie kalwińskie w Sieczkowie i w Tuczępach. Dlatego w 1598 ksiądz biskup sandomierski zapisał o parafii Kargów „lud do kościoła mało uczęszcza”. Dopiero w XVIII wieku zwyciężyła na tym terenie kontrreformacja tak, że w 1880 roku w gminie Tuczępy naliczono tylko trzech protestantów.
Teren gminy związany jest z życiem wielkiego Polaka księdza, publicysty, uczonego. Jednego z czołowych przedstawicieli Oświecenia w Polsce. W 1750 roku na Wołyniu przyszedł na świat Hugo Kołłątaj, wkrótce potem jego rodzice sprowadzili się do Nicesławic koło Tuczęp. Tutaj młody Hugo spędził dzieciństwo i młodość. Tutaj pobierał pierwsze prywatne nauki by potem przenieść się do szkoły w Pińczowie. W parafii Tuczępy istnieją dokumenty, które mówią o tym, iż to właśnie tu urodziła się Kołłataj jednak większość źródeł wskazuje na Dederkały Wielkie na Wołyniu. Kościelny badacz tych terenów z początku XX wieku wskazuje na Hugo Kołłataja jako na proboszcza tutejszej parafii do roku 1780.

W 1795 roku podczas III rozbioru Polski powiat wiślicki został zagarnięty przez Austrię. Kraj podzielono na cyrkuły a cały zabór austriacki po tej stronie Wisły nazwano Nową Galicją. Stan ten nie trwał długo, już 1809 roku w wyniku wojen napoleońskich, powstania antyaustriackiego i zwycięskich działań wojsk Księstwa Warszawskiego teren Nowej Galicji został włączony w skład Księstwa. W Księstwie Warszawskim istniał wzorowany na Francji podział administracyjny na departamenty. Gmina Tuczępy została włączona do departamentu radomskiego. Departamenty podzielone były na powiaty. Gmina Tuczępy została włączona do powiatu szydłowskiego w departamencie krakowskim. Były to burzliwe czasy i stan ten nie trwał długo, już w 1816 roku po upadku Księstwa jej teren znalazł się pod okupacją carską i tak już zostało do 1915 roku.
Rosjanie utworzyli Królestwo Polskie pod berłem carskim i oczywiście wprowadzili zmiany administracyjne. Dawne departamenty zamieniono na województwa a powiaty połączono w obwody. Tuczępy zostały więc w województwie krakowskim (mimo, że Kraków leżał poza Królestwem) i weszły w skład obwodu stopnickiego, który powstał po połączeniu powiatów szydłowskiego i stopnickiego. Władze wojewódzkie rezydowały początkowo w Miechowie a następnie w Kielcach (od 1818 roku). Nie był to koniec zmian w Królestwie. Rosjanie cały czas próbowali upodobnić administrację Królestwa do Rosji carskiej. Dążenie to szczególnie nasiliło się po powstaniach narodowych. Tragiczne powstania listopadowe i styczniowe z lat 1830-31 i 1863-64 ominęły te okolice. W 1841 roku zmieniono polską nazwę województwa na gubernie. W 1844 Rosjanie przeprowadzili kolejną zmianę: zmniejszono liczbę guberni w Królestwie. W regionie połączono gubernię sandomierską z kielecką i utworzono nową gubernię radomską. Zamieniono też obwody na powiaty a powiaty na okręgi. Powiat stopnicki znalazł się w nowej guberni. Po raz pierwszy Tuczępy znalazły się w powiecie stopnickim i związek ten trwał do czasu II wojny światowej.

W 1864 roku na mocy ukazu carskiego powstała gmina Tuczępy obejmując większość obecnych terenów gminy. Gmina składała się z gruntów włościańskich (chłopskich) i dworskich (folwarki). Na gminę w tym czasie składały się gromady (wsie) na czele z sołtysem, którego wybierało zgromadzenie gromadzkie. Organem uchwałodawczym gminy było zebranie gminne, na którym prawo głosu mieli gospodarze posiadające co najmniej 3 morgi gruntu. Zebranie gminne wybierało wójta i ławników (rodzaj zarządu gminy). Wójt miał uprawnienia policyjno-administracyjne i sądownicze, zarządzała też gmina szkolnictwem gminnym. Urzędem gminy kierował pisarz gminny, który często był najważniejszą osobą w gminie z racji umiejętności pisania i czytania.
W 1880 roku gmina Tuczępy miała 5 145 mieszkańców i zajmowała obszar 12148 mórg ziemi. Pośród ludności gminy było 112 Żydów i już tylko trzech protestantów. W gminie były trzy młyny należące do Tuczyńskiego i Górskiego.
Po powstaniu styczniowym nastąpiła już ostatnia reorganizacja administracji Polski.
W 1866 roku wydzielono z południowej części guberni radomskiej gubernię kielecką. Do 1915 roku Tuczępy znajdowały się w powiecie stopnickim w guberni kieleckiej.
Latem 1914 roku wybuchła I wojna światowa. W wyniku wojny wiosną 1915 dawna gubernia kielecka znalazła się pod okupacją austriacką. Nowi okupanci utworzyli Generalne Gubernatorstwo z siedzibą w Lublinie a kraj podzielono na okręgi (mniejsze niż powiaty) pod władzą polskich cywilnych komisarzy. W 1918 roku nie zmieniły się granice powiatów, utrzymano powiat stopnicki ale stolicę przeniesiono do Buska-Zdroju.
W 1939 roku we wrześniu na teren gminy wkroczyły wojska niemieckie. Zaczęła się okupacja. W czasie kampanii wrześniowej niedaleko wsi Tuczępy w walce poległo pięciu żołnierzy Wojska Polskiego, zostali pochowani na miejscowym cmentarzu. Na cmentarzu pochowanych jest też kilkanaście innych osób zabitych przez okupantów należących do zbrojnego podziemia (AK, BCH i AL.) oraz osób cywilnych.
Historycy działalności Batalionów Chłopskich wykazali listę poległych należących do tej organizacji pochodzących z gminy Tuczępy. Byli to: z wsi Brzozówki: Ciężarkiewicz Józef, Wilk Władysław, Wtorek Stanisław. Z Jarosławic: Kępa Wacław, Konieczek Władysław, Kukiełka Eugeniusz, Kwiecień Stanisław, Skrzyński Stanisław. Ze wsi Kargów: Czerwiec Aleksander. Ze wsi Sieczków: Opałka Paweł. Ze wsi Tuczępy: Borek Stefan, Drozdowski Mieczysław, Kwiatek Franciszek, Sobala Jan, Zięba Tomasz.
Świadczy to o tym jak ofiarnie mieszkańcy gminy wystąpili przeciw okupantowi.
W styczniu 1945 teren gminy został zajęty przez Armię Czerwoną.

BRZOZÓWKA

Wieś nazywana pierwotnie Wolya Brzozowa. Nazwa pochodzi od drzew – brzóz. Pierwsza wzmianka o tej miejscowości pochodzi z roku 1529 i znajduje się w Księdze dochodów beneficjum diecezji krakowskiej. Była to wieś królewska pod zarządem starosty stopnickiego i jako taka podlegała lustracjom przeprowadzonym w latach pięćdziesiątych XVI wieku, sześćdziesiątych XVII wieku oraz osiemdziesiątych XVIII wieku.
Pierwszej lustracji nie przeprowadzono ponieważ folwark Brzozówka wraz z Kargowem były jak sądzę dzierżawione (może zastaw) przez jednego z magnatów a takich wsi nie lustrowano. Wieś opisana natomiast już podczas następnej lustracji województwa sandomierskiego z lat 1660-64 co oznacza, iż wróciła ona pod zarząd starosty królewskiego. Obraz wsi wyłaniający się z opisu jest typowym obrazem po potopie szwedzkim czyli obrazem upadku. Przed potopem w każdej wsi mieszkało przynajmniej kilku kmieci do tego grupa zagrodników i komorników najczęściej była też karczma.
W roku 1660 lustratorzy napisali iż „kmieci nie ma żadnych jeno dwóch zagrodników którzy danin żadnych nie płacą tylko po 3 dni w tydzień obrabiają”.
W Brzozówce znajdował się folwark stanowiący centrum dużego gospodarstwa królewskiego pod zarządem starosty, które obejmowało Brzozówkę, Kargów i Rudę.
Ponad sto lat później w roku 1789 nastąpiła ponowna lustracja. Według niej we wsi mieszkało 4 kmieci i 4 zagrodników. Jedni i drudzy dostali od starosty pewne sumy pieniędzy na zakup zwierząt pociągowych (zaprzężaj), przez co zobowiązani byli do większej ilości dni pracy w tygodniu na rzecz folwarku. Mieszkali też we wsi dwaj komornicy „chałupy mających”. Spisano podczas lustracji powinności mieszkańców Brzozówki, Kargowa i Rudy mają oni „kapustę sadzić, owce strzyc, we żniwa do stróżenia kop wychodzić”. Zachował się opis budynków folwarcznych w Brzozówce. Z opisu wyłania się zasobny budynek „nowo wybudowany” do tego gumno, dwie stodoły, szopa na słomę, dwa spichlerze, stajnie, wołownie, chlewy. Opisano też stojący za folwarkiem lokalny browar „porządnie z drzewa wybudowany”. Z opisu lustratorów wyłania się obraz bardzo dobrze urządzonego i zarządzanego folwarku. W starostwie stopnickim było w tym czasie siedem podobnych folwarków. Mamy też dane dotyczące wielkości zbiorów z lat 1785-87. Mamy więc średnio rocznie 161 korców żyta, 63 pszenicy, 86 jęczmienia, 83 owsa, 8 grochu, 12 prosa, 2 korce rzepaku oraz 3 tatarki do tego 54 „wozów parokonnych siana”. Porównując zbiory z pozostałych folwarków starostwa należy stwierdzić, że był to najbardziej wydajny i gospodarny folwark w okolicy.
Część ziem folwarku było dzierżawione przez Franciszka Radeckiego (112 złp rocznie podatku) oraz Antoniego Kuczkowskiego (79 złp rocznie podatku).
W końcu XIX wieku oraz na początku XX właścicielem folwarku we wsi był Władysław Moyzel do 1905 roku. Natomiast w 1909 zmarł Jan Głuski również właściciel Brzozówki, zapewne władający folwarkiem Brzozówka po rodzinie Głuskich.

DOBRÓW

Wieś jest odnotowana w kronikach Jana Długosza w dokumentach z lat 1470-80. Należała wtedy do rodziny Gnoińskich (Mikołaj Gnoiński). Nazwa pochodzi od nazwy osobowej (imienia) „Dobry”. Następne wzmianki pochodzą z dokumentów poborowych z roku 1508 i kościelnych dokumentów z roku 1529. W 1579 roku wieś należała do pana Jana Chyckiego (Chiczski)
W tymże roku mieszkało we wsi dziesięć rodzin kmieci na pięciu łanach ziemi. Dwóch zagrodników z ziemią i dwóch bez ziemi. Do tego trzy rodziny komorników oraz dwie rodziny rzemieślników. Z tego opisu wynika iż wieś Dobrów była dużą i zasobną wsią.
W końcu XVIII wieku wieś należała do rodziny Romiszewskich (Karol i Zuzanna Romiszewscy). Rodzina ta ufundowała we wsi kapliczkę. Karol Romiszewski był skarbnikiem sandomierskim. W 1827 roku wieś liczyła 35 domów i 203 mieszkańców. W XIX wieku folwark Dobrów należał do rodziny Moyzelów. W dokumentach parafii Kargów odnotowano, iż w 1905 roku zmarł Władysław Moyzel właściciel między innymi Dobrowa. W tym czasie wieś liczyła 59 gospodarstw chłopskich.

GÓRA

Pierwsze zapiski o tej wsi pochodzą z roku 1407. Zapisano wtedy nazwę „de Gora” w „Zapiskach sądowych województwa sandomierskiego”. Wieś wymienia też Jan Długosz.
Według niego wieś należała wtedy do rodziny Pruskich (Jan Pruski). Nazwa pochodzi od ukształtowania terenu. W końcu XIV wieku wieś należała do rodziny Mrożków, która przekazała część swoich gruntów plebanowi w Tuczępach. W początkach XVI wieku wieś należała do rodziny Lubańskich (Grzymała Lubański) o czym świadczy zapis z 1529.
Według spisów poborowych z roku 1579 we wsi mieszkało siedmiu kmieci z rodzinami na trzech i pół łanach ziemi. Cztery rodziny zagrodników i dwóch komorników. Natomiast na przełomie XVI i XVII wieku wieś należała do rodziny Chyckich. W dokumentach sądowych jest zanotowana sprawa sądowa z roku 1598 między proboszczem Tuczęp i Janem Chyckim o grunty. W XVII wieku odnotowano jako właścicieli wsi rodzinę Komornickich (Jan Komornicki i jego synowie Paweł i Jan ). W 1827 roku we wsi naliczono 11 domów i 74 mieszkańców.

GRZYMAŁA

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1376 roku (de Grimala) w „Antiquissimi libri iudicales terrae Cracoviensis” czyli „Najdawniejsze księgi sądowe krakowskie”.
Nazwa pochodzi od staropolskiego imienia Grzymała. Kolejne informacje pochodzą z lat 1406 oraz 1415 z „Zapisków sądowych woj. Sandomierskiego”. Jan Długosz opisuje, iż wieś należała do Jana Rytwiańskiego (XV wiek) był to możny ród z Rytwian w obecnym powiecie staszowskim.
Nazwę Grzymała odnotowano też w rejestrach poborowych z 1508 roku. W roku 1579 roku wieś była własnością magnackiego rodu z krakowskiego, Karwickich. Gospodarowało we wsi w tym czasie dziewięć rodzin kmieci na czterech i pół łanie ziemi oraz trzy rodziny komorników. W końcu XVI wieku wieś należała do Stanisława Karwickiego oboźnego królewskiego, który wystawił we wsi zbór kalwiński, w którym był jego nagrobek. Zbór początkach XIX wieku był już tylko ruiną przypominającą o żyjących tu innowiercach (być może są jeszcze ślady tego budynku)
W początkach XVII wieku wieś należała do rodziny Karnickich i była ośrodkiem protestanckim. W 1602 roku odbyła się rozprawa sądowa przed sądem grodzkim w sprawie zagarniętych przez właścicieli Grzymały łąk plebana z Tuczęp. Karniccy związani byli z wsią aż do końca XVIII wieku. W źródłach pojawią się nazwiska Karwickich i Karnickich zapewne o tę samą rodzinę. W 1827 roku we wsi stało trzydzieści sześć domów zamieszkałych przez 269 mieszkańców. W końcu XIX wieku odnotowano we wsi ruiny zboru kalwińskiego oraz działającą szkołę początkową. Istniał też we wsi folwark szlachecki oraz 49 gospodarstw chłopskich.

JANUSZKOWICE

Po raz pierwszy nazwa tej wsi jest odnotowana w 1396 roku jako Ianuszkowice w zapiskach sądowych województwa sandomierskiego. Nazwę językoznawcy wywodzą od nazwy osobowej „Janusz- Januszek”. Wieś tą Jan Długosz wspomina jako własność Jana Szczepieckiego h. Janina. W końcu XVI wieku we wsi mieszkało siedem rodzin kmieci na trzech i pół łanie ziemi. Do tego jedna rodzina zagrodników i dwie rodziny komorników.
W 1827 roku naliczono we wsi 16 domów i 142 mieszkańców. Na folwark Januszkowice składało się 5 budynków drewnianych. Wieś w końcu XIX wieku liczyła 30 samodzielnych gospodarzy na 126 morgach ziemi.


JAROSŁAWICE

Nazwa „de Jaroslauicz” po raz pierwszy wymieniana jest pod datą 1374 w „Najdawniejszych księgach sądowych krakowskich”. Nazwa pochodzi od nazwy osobowej Jarosław. Wieś wymienia też Jan Długosz, który informuje, że wieś należała do Jana Szczepieckiego h. Janina (połowa XV wieku). Następnie nazwę tą odnotowano w latach 1564-65 podczas lustracji dóbr królewskich. W 1579 roku w spisie poborowym zanotowano, że wieś należała do Katarzyny Zielińskiej. Wieś Jarosławice zamieszkiwało sześć rodzin kmieci. Gospodarowali na półtorej łana ziemi. Mieszkała też we wsi jedna rodzina zagrodników oraz czterech komorników. Mieszkał też we wsi jeden rzemieślnik
W 1827 roku było we wsi 18 domów i 148 mieszkańców. W końcu XIX wieku folwark we wsi należał do rodziny Bronikowskich. Folwark miał w tym czasie jeden budynek murowany i jedenaście drewnianych. Natomiast wieś liczyła jedenaście gospodarstw.

KARGÓW

Wieś wymieniana jest jako „Kargov” w 1194 roku następnie z datą 1243r. w Kodeksie Dyplomatycznym Małopolski. Nazwa pochodzi od staropolskiego wyrazu „kargol” oznaczającego wtedy powykręcany pień drzewa lub połamanego (powykręcanego)człowieka. Kolejne wzmianki pochodzą z1262 roku (Kodeks Dyplomatyczny Polski) oraz z roku 1325-27 w Monumenta Poloniae Vaticana. Wieś wspomniana też przez Jan Długosza.
Niektórzy historycy wywodzili istnienie parafii w końcu XIII wieku, ale pierwsze pewne informacje pochodzą z roku 1326, ponieważ odnotowano tu parafię i pierwszego plebana Bogusława. Stał we wsi w tym czasie drewniany kościółek. Musiała więc być to duża wieś. Według XVI- wiecznego historyka Bartosza Paprockiego za czasów Kazimierza Wielkiego, po głośnym zabójstwie księdza Baryczki w Krakowie, król w ramach pokuty postawił murowany kościół w Kargowie w miejscu drewnianego. Było to w latach sześćdziesiątych XIV wieku. W 1579 roku w spisie poborowym określono wieś jako zarządzaną (dzierżawa) przez (palatyni craciviensis) czyli jak sądzę przez jednego z magnatów krakowskich. We wsi mieszkało 7 kmieci na 3 i pół łanie ziemi oraz dwóch komorników.
W 1596 przeprowadzono lustrację kościelną parafii Kargów i zanotowano „parafia jest zaniedbana lud do kościoła mało uczęszcza i żyje w dzikich małżeństwach” Tak zła opinia bierze się z faktu, iż większość okolicznej szlachty przeszła na kalwinizm, który zapewne promieniował również na ludność plebejską.
Według lustracji królewskiej z lat sześćdziesiątych XVII wieku we wsi nie było żadnych kmieci jest tylko dwóch sołtysów (dzierżawców?). Lustratorzy żalą się że, powinni oni płacić po 1 florenie i pół korca pszenicy „ale nie robią tego”. Dodatkowo zanotowano, że „były kiedyś dwie karczmy które opustoszały”. Jest to typowy obraz wsi po najeździe szwedzkim i siedmiogrodzkim.
Kolejna lustracja z roku 1789 przedstawia zasobną wieś. Zanotowano, że mieszka we wsi 4 kmieci „którzy dawniej robili ciągło dwojgiem ludzi po 2 dni a od przeszło 30 lat podług uczynionej umowy, że każdemu dał starosta teraźniejszy na zaprzężaj (na zwierzęta pociągowe przy. L.Z.) po złp 168 robią więc na tydzień po 4 dni ciągło i dwojgiem ludzi wysyłają”. Ponadto każdy z nich daje do starostwa „czynszyku po 16 gr oraz 3 kapłony, po 20 jaj, grzybów sztuk 30 oraz po wiązce chrzanu”.
We wsi mieszkało też 4 zagrodników, którzy podobnie jak kmiecie otrzymali na zaprzężaj po 76 zł i „robią bydłem po 2 dni a gdy pieszo po dni 4 na tydzień”. Każdy dawał też czynszu po 8 groszy. Dodatkowo mieszkało we wsi 3 chałupników każdy z nich „robił pieszo po jednym dniu”. Mieszkał też czwarty komornik nie pracujący ale płacący po 15 zł rocznie czynszu. Dodatkowo we wsi była karczma „z drzewa nowo wybudowana, przyzwoicie opatrzona”.
W 1827 roku we wsi Kargów było 30 domów i 207 mieszkańców. Parafia Kargów w końcu XIX wieku liczyła 1611 dusz.

NIECIESŁAWICE

Dawniej zwana też Naczęsławice. Nazwa pochodzi od staropolskiej nazwy osobowej Naczesław. Pierwszy raz w kronikach odnotowano wieś w 1423 roku. Wieś wspomina Jan Długosz. Opisuje on łany kmiece i folwark szlachecki.
Wieś zwana w dawnych dokumentach również Naczasławice, w końcu XVI wieku miała pięciu kmieci na ponad jednym łanie ziemi. Do tego należy doliczyć jedną rodzinę zagrodników i dwie komorników.
Według informacji miejscowych w tej wsi urodził się w rodzinie szlacheckiej Hugo Kołątaj. Jednak większość danych przeczy tej informacji. Wielki reformator z końca XVIII wieku nie urodził się tu lecz na Wołyniu, skąd jego rodzice przeprowadzili się do Nieciesławic. Natomiast bezsprzeczną informacją jest fakt, że spędził tu dzieciństwo i młodość. Tak więc, teren gminy związany jest z życiem wielkiego Polaka księdza, publicysty, uczonego. Jednego z czołowych przedstawicieli Oświecenia w Polsce. Tutaj pobierał pierwsze prywatne nauki, by potem przenieść się do szkoły w Pińczowie. W parafii Tuczępy istnieją dokumenty, które mówią o tym, iż to właśnie tu urodziła się Kołłataj jednak większość źródeł wskazuje na Dederkały Wielkie na Wołyniu. Kościelny badacz tych terenów z początku XX wieku wskazuje na Hugo Kołłataja jako na proboszcza tutejszej parafii do roku 1780.
W 1827 roku było w Niecieławicach 23 domy i 207 mieszkańców. W końcu XIX wieku folwark we wsi składał się z 13 budynków drewnianych a wieś z 34 domów chłopskich.

NIZINY

Po raz pierwszy nazwa wsi pada w 1433 roku podczas sporów sądowych o dziesięcinę z tej wsi. Pierwszym zanotowanym właścicielem wsi był Wojciech z Nizin. Według Jana Długosza wieś w połowie XV wieku należał do rodziny Szczepieckich (Mikołaj Szczepiecki) Nazwa pochodzi od nizinnego ukształtowania terenu. W 1579 roku część wsi należała do Katarzyny Zielińskiej druga część wsi należała do Jakuba Krassowskiego. We wsi mieszkało jedenastu kmieci na pięciu i pół łanie ziemi. Mieszkały też we wsi dwie rodziny zagrodników z ziemią oraz cztery rodziny zagrodnicze bez ziemi. Wieś zamieszkiwało też trzech komorników oraz jedna rodzina rzemieślników.
W 1827 roku wieś liczyła 29 domów i 276 mieszkańców. W końcu XIX wieku wieś należała do gminy Oględów. We wsi odnotowano w końcu XIX wieku młyn amerykański, pokłady kamienia i torfu. Wieś w tym czasie miała 58 samodzielnych gospodarzy na 395 morgach ziemi.

PODLESIE

Wieś odnotowana w słowniku geograficzno-historycznym królestwa polskiego jako wieś w powiecie stopnickim w parafii tuczępy. Jej historia zapewne zaczęła się w xix wieku. Niestety brak bliższych danych.

RZĘDÓW

Wieś dawniej nazywano Żędów. Po raz pierwszy w dokumentach miejscowość pojawia się w 1345 roku jako „Zodow”. Wzmianka ta miał miejsce przy okazji transakcji jaka miała miejsce między Agnieszką córką Piotra Zaja a Hanconem zwanym Romańcem, mieszczaninem krakowskim. Pani Agnieszka sprzedaje tą wieś za 170 grzywien. Następnie wieś pojawia się w 1404 roku jako „Zandow”. Nazwę językoznawcy wywodzą od staropolskiego imienia Żęda.
W 1579 roku wieś liczyła 8 kmieci, 4 i pół łana ziemi. Zamieszkiwało też wieś 3 zagrodników i jeden komornik. Wieś należała wtedy do Jana Chickiego. Wieś związana była z parafią Koniemłoty. W 1827 roku wieś liczy 20 domów i 139 mieszkańców. W 1885 roku we wsi był folwark złożony z dwóch budynków murowanych i czternastu drewnianych. Zanotowano też 80-letni las. Drugą cześć wsi zamieszkiwali wolni chłopi. Było ich trzydziestu jeden. Gospodarowali w tym czasie na 393 morgach ziemi. We wsi była też szkoła początkowa.

SIECZKÓW

Nazwę tej wsi znajdujemy po raz pierwszy w roku 1404 jako „Seczkow”. Nazwa pochodzi od apelatywu (wyraz pospolity) „siec” „sieczka”. W XV wieku wieś należała do rodziny Rytwiańskich. Wieś była znanym w okolicy ośrodkiem kalwinizmu. Według aktu synodu kalwińskiego z 1642 roku dziedzice Sieczkowa, Karwiccy ufundowali zbór kalwiński w tej wsi. Według sprawozdania z 1704 roku „zbór mały ale murowany”. Patronem zboru w tym czasie był Stanisław Karwicki, cześnik sandomierski. W początkach XVIII wieku wieś przeszła zapewne na własność Andrzeja Różyckiego generała wojsk polskich. W końcu XVIII wieku wieś należała nadal do rodziny Różyckich (Ludwik Różycki), którzy zapewne postanowili zerwać z tradycjami kalwinizmu w tej wsi i postawili obok dworu kaplicę katolicką. W 1827 roku wieś zamieszkiwało 217 mieszkańców w 20 domach. W końcu XIX wieku wieś była podzielona między wolnych włościan i folwark. Folwark składał się z dwóch budynków murowanych i dziesięciu drewnianych. Natomiast drugą część wsi zamieszkiwało czterdziestu pięciu gospodarzy na 194 morgach ziemi.

TUCZĘPY

Nazwa po raz pierwszy pada w 1191 roku podczas transakcji przekazania wsi klasztorowi w Busku. Jest też informacja, że zdarzyło się to rok wcześniej. Według Słownika Geograficzno-Historycznego oraz historyków kościelnych Dzierzko, brat biskupa płockiego nadał tą wieś klasztorowi w Busku. W roku 1190 roku nazwę wsi zapisano wtedy jako „Tuchapi”.
Nazwa pochodzi od staropolskiego określenia „tu czepiący” co oznaczało tu mieszkający, (swojacy, krajanie). Nieczęsto nazwy miejscowości w Polsce mają rodowód etniczny oznaczający pochodzenie mieszkańców.
W 1325 roku pojawia się w dokumentach kościelnych nazwa „de Tuczamp”. Kroniki podają istnienie w Tuczępach parafii i podają imię pierwszego plebana „Jakóba”. Podczas zakładania parafii okoliczni szlachcice darowali plebanowi po kawałku ziemi.
Własność kościelna w Tuczępach nie trwało zbyt długo ponieważ informacje w kronikach Jana Długosza podają, że Tuczępy w połowie XV wieku są własnością niejakiego Abrahama Chrząstowskiego h. Strzegomia. Wieś miała łany kmiece, karczmę i folwark rycerski. W 1474 roku król Kazimierz Jagiellończyk wydaje dokument mówiący o zapisie Abrahama Chrząstowskiego na rzecz córki Katarzyny w wysokości 500 grzywien na wsi Tuczępy (rodzaj zastawu).
Kolejna informacja pochodzi z 1508 roku z rejestrów poborowych powiatu wiślickiego. Rejestr mówi o wymienionej wyżej Katarzynie Chrząstowskiej, która płaciła 36 groszy podatku. Katarzyna zmarła zapewne bezpotomnie skoro z kolejnego rejestru z roku 1579 dowiadujemy się, że właścicielem wsi jest szlachcic Stanisław Dimitrowski. Posiadał on dwa i pół łana ziemi, na której mieszkało 10 rodzin kmiecich i czterech zagrodników. Ów Stanisław Dymitrowski uczynił coś dzięki czemu Tuczępy dość często pojawiały się w dokumentach sądowych. Mianowicie pan Stanisław był protestantem najpewniej kalwinistą jak większość szlachty i magnatów w tym regionie. Wygonił więc miejscowego plebana i zajął wspólnie z sąsiadami jego ziemie. Tuczępy stały się ośrodkiem kalwinizmu i siedzibą parafii tej wiary. Jego żona nie podzielała „heretyckich” poglądów męża i po jego śmierci około 1595 roku sprowadziła katolickiego księdza Zygmunta Wielickiego. W 1597 przywróciła plebanowi łany ziemi zagarnięte przez męża. Natomiast sąsiedzi w większości protestanci nie chcieli oddać katolickiemu księdzu ziemi. Proboszcz rozpoczął serie procesów sądowych o zagarnięte ziemie. Już w 1598 roku zanotowano pierwszy proces z dziedzicem pobliskich Gór. W 1602 roku odbyła się kolejna rozprawa tym razem z właścicielami wsi Grzymała.
Nieszczęściem dla Polski i również dla Tuczęp były najazdy szwedzki i siedmiogrodzki z lat 1655-57. Najeźdźcy złupili okolice i spalili miejscowy kościół. Nowy kościół wybudowano w 1674 roku przez księdza Krzysztofa Mastkiewicza. W tym czasie właścicielem Tuczęp była rodzina Złodzkich (Jan Złodzki). W drugiej połowie XVII wieku kolejni proboszcze rozpoczynali następne procesy sądowe z sąsiadami w sprawie zagarniętych sto lat wcześniej ziem. Proboszczami byli wtedy ksiądz Jan Janowski oraz Jan Małachowski (późniejszy biskup krakowski)
Według kościelnego historyka tych okolic Hugo Kołłątaj był proboszczem tutejszej parafii do roku 1780. W tym czasie Tuczępy należały do rodziny Zamoyskich. Jednak już w 1790 roku wymienia się Tuczępy jako własność Kórnickich (Karwickich?)
W 1827 roku wieś liczyła 41 domów oraz 310 mieszkańców. Folwark Tuczępy
(8 drewnianych budynków) oraz folwark Wierzbica (2 murowane i 22 drewniane budynki) stanowiły razem dobra Tuczępy. W XIX wieku wieś należała do rodziny Głuskich h. Ciołek.
W 1864 ustanowiono gminę Tuczępy.
W końcu XIX wieku gmina Tuczępy miał 12 138 mórg obszaru i liczyła 5 145 mieszkańców. W tym 112 Żydów i 3 protestantów. Odnotowano też istnienie trzech młynów w gminie.

WIERZBICA

Po raz pierwszy nazwa tej wsi pojawia się w dokumentach w 1579 jako własność Jana Chickiego W 1579 roku naliczono we wsi pięciu kmieci na ponad dwóch łanach ziemi, oraz dwóch zagrodników, dwóch komorników i jednego rzemieślnika.

 
CHRONOLOGIA:
1191 W kronikach pojawia się nazwa Tuczępy
1194 W kronikach pojawia się wieś Kargów
1241 Niszczący najazd tatarski
1326 Po raz pierwszy odnotowano istnienie parafii w Kargowie i Tuczępach
1345 W kronikach pojawia się wieś Rzędów podczas transakcji kupna-sprzedaży
1374 W kronikach pojawia się nazwa Jarosławice
1376 W kronikach pojawia się wieś Grzymała
Lata sześćdziesiąte XIV wieku powstaje murowany kościół w Kargowie
1396 W zapiskach sądowym sandomierskich pojawia się wieś Januszkowice
1404 W kronikach pojawia się wieś Sieczków
1407 W kronikach pojawia się wieś Góra
1423 Pojawia się kronikach nazwa Nieciesławice
1433 Pojawia się w kronikach nazwa Niziny
1470-80 W kronikach Jana Długosza pojawiają się wsie:
Dobrów, Grzymała, Kargów, Nieciesławice, Niziny, Tuczępy, Januszkowice, Jarosławice, Góry
1474 Zapis króla Kazimierza Jagiellończyka na wsi Tuczępy
1529 W kronikach pojawia się wieś Brzozówka
1595 Odnowienie parafii katolickiej w Tuczępach
1596-98 Lustracja kościelna parafii Tuczępy i Kargów
1598 Sprawa sądowa między proboszczem Tuczęp a właścicielem Gór panem Chyckim
1655-57 Najazd wojsk szwedzkich i siedmiogrodzkich
1660 Lustracja wsi Brzozówka i Kargów
1674 Powstaje stojący dotychczas kościół w Tuczępach
1750 Przyszedł na świat w Dederkałach Wielkich na Wołyniu Hugo Kołłątaj najsłynniejszy mieszkaniec gminy
1789 Lustracja wsi Brzozówka i Kargów
1795 Teren obecnej gminy znajduje w zaborze austriackim
1809 Teren gminy znajduje się w Księstwie Warszawskim
1815 Teren gminy wchodzi w skład Królestwa Polskiego
1864 powstaje gmina Tuczępy
1915 Gmina Tuczępy znajduje się pod okupacją austro-węgierską
1918 Gmina Tuczępy wchodzi w skład odrodzonego państwa polskiego
1939 Wybuch II wojny światowej
1944 Zburzono podczas działań wojennych kościół w Kargowie
1945 Wyzwolenie gminy z pod okupacji niemieckiej

 

BIP
Głos Gminy Tuczępy
Wymagane jest uaktualnienie wtyczki Flash Player.
ZGOK
Galeria
Mapa dojazdu
wtorek, 23 września 2014
266 dzień roku
pn wt śr czw pt so nd
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30          
imieniny
Bogusława, Liwiusza, Tekli
Urząd Gminy w Tuczępach, Tuczępy 35, 28-142 Tuczępy, pow. buski, woj. świętokrzyskie
tel.: 41 3533135, email: urzad@tuczepy.pl
NIP: 655-13-16-423
Numer konta bankowego: 44 8519 1015 0020 0007 0263 0005
Poprawny HTML 4.01 Transitional Poprawny arkusz CSS Poprawne kodowanie UTF-8
projekt i hosting: INTERmedi@
zarządzane przez: CMS - SPI